kFINtesencja tego, co fińskie - strona o Finlandii i języku fińskim

Radca Ambasady Juha Jännes napisał 21 stycznia 1919 roku z Berlina do Ministerstwa Spraw Zagranicznych Finlandii: "Dzisiaj przybył do ambasady pułkownik A.Björklund, który jako delegat Rady Importowej przebywał w Polsce. Od niego dowiedziałem się o warunkach w Polsce. Paderewski przekazał na ręce pana Björklunda życzenie, żeby Finlandia i Polska nawiązały wkrótce wzajemne stosunki dyplomatyczne i handlowe. Według mnie wygląda na to, że wysłanie do Warszawy kompetentnego fińskiego przedstawiciela byłoby z korzyścią polityczną i ekonomiczną dla Finlandii."

Gyllenbögel pierwszym pełnomocnikiem Finlandii w Polsce

Pierwszym pełnomocnikiem Finlandii w Warszawie mianowano urodzonego 20 marca 1884 roku w Kauhajoki, Karla Waltera Borisa Gyllenbögela. Pełnił tę funkcję tymczasowo od 14 listopada 1919 roku, po czym 30 kwietnia 1920 roku podniesiono go do rangi ambasadora. Na tym stanowisku pozostał do roku 1921. Ambasada Finlandii rozpoczęła swoją działalność w dwóch zimnych pokojach Hotelu Bristol na Krakowskim Przemieściu niedaleko Starego Miasta.

Gyllenbögel bardzo trafnie scharakteryzował w swoich wspomnieniach sytuację w Polsce: "Po pierwsze, gdzie są granice tego państwa, w którym przyszło mi działać? No cóż, tego nikt nie umiał mi powiedzieć. Faktem jest, że jeszcze nie istniały. Aha, a gdzie wobec tego jest stolica kraju z jego rządem? Ta sprawa też nie wydawała się całkiem jasna. Kiedyś był to Kraków, ale teraz przeniesiono ją do Warszawy, a może gdzieś indziej; tego musiałem dowiedzieć się sam."

Gyllenbögel zainteresował się Polską i jej kulturą, szybko opanował też język polski. Już w chwili złożenia na ręce Marszałka Piłsudskiego listów uwierzytelniających użył polskiego, co bardzo zostało docenione przez marszałka. W swoich wspomnieniach ambasador pisze, że przez pierwsze miesiące uczył się polskiego zawsze rano, pomiędzy godziną szóstą a dziesiątą. W roku 1921 przyznano mu order Polonia Restituta, który z dumą nosił zawsze przy uroczystych okazjach.

Głównym tematem raportów w pierwszych latach działalności Ambasady Finlandii w Warszawie były problematyczne stosunki Polski z krajami sąsiedzkimi, które zaostrzyły się jeszcze po zbrojnych precedensach na granicach z Niemcami na Górnym Śląsku oraz ze Związkiem Radzieckim na Ukrainie. Ze Związkiem Radzieckim w roku 1921 w Rydzie Polska podpisała traktat pokojowy. Na początku sierpnia roku 1920 Ambasador Gyllenbögel zwrócił się do Polski z prośbą o wsparcie w kwestii Wysp Alandzkich i otrzymał ją. Kwestię tę finalnie rozstrzygnięto na korzyść Finlandii. Stosunki dyplomatyczne urwały się w efekcie wybuchu II Wojny Światowej ale nawiązano je ponownie pod koniec roku 1945. Nowy Ambasador Eero Järnefelt złożył listy uwierzytelniające 23. października w Warszawie natychmiast po mianowaniu przedstawicieli do placówek w Moskwie oraz Londynie.

Od Pełnomocnika do Ambasadora

We wczesnych latach administracji zagranicznej w Finlandii na początku XIX wieku przyjęto zwyczaj, iż mianem ambasadora tytułuje się dyplomatycznego reprezentanta dużego imperium. W praktyce zwyczaj ten stracił na swoim znaczeniu jeszcze przed II Wojną Światową, ale kraje skandynawskie dostosowywały się do niego do końca lat 40-tych XX wieku. W lipcu 1954 Finlandia i Związek Radziecki zdecydowały o podniesieniu swoich pełnomocników do rangi ambasadora. W tym samym czasie Finlandia była gotowa do zawarcia stosunków dyplomatycznych w randze ambasadora ze Szwecją, Norwegią i Danią oraz państwami Rady Bezpieczeństwa ONZ. W roku 1954 zdecydowano również o mianowaniu ambasadorów Finlandii na Polskę oraz Włochy. W ten sposób z Pełnomocnika Järnefelt stał się Ambasadorem.

Prawie natychmiast po zakończeniu II Wojny Światowej uwaga polityki międzynarodowej skupiła się na walce Zachodu ze Wschodem. Przez następne 40 lat Polska należała do obszaru wpływów Związku Radzieckiego. Tymczasem w Polsce pod powierzchnią złudnego spokoju trwały już ruchy opozycyjne.

Od upadku socjalizmu do ery Unii Europejskiej

Działalność Solidarności doprowadziła wreszcie na początku lat 80-tych do upadku komunizmu oraz obozu socjalistycznego. Polska natychmiast zwróciła się w stronę współpracy międzynarodowej przedstawiając swoją kandydaturę do członkostwa w NATO i Unii Europejskiej. Finlandia wspierała polską kandydaturę i dzisiaj Polska znajduje się w obydwóch organizacjach. Jako członkowie Unii Europejskiej Finlandia i Polska są sobie bliższe niż wcześniej. Obydwa kraje łączą wspólne interesy w polityce zagranicznej i obronnej jak i gospodarczej. Na podstawie informacji zawartych na stronie Ambasady Finlandii Źródła: Centralne Archiwum Ministerswa Spraw Zagranicznych Finlandii: S: 5F, 12L

- Gyllenbögel, Boris: Jako żołnierz i dyplomata w Europie Wschodniej. Wspomnienia byłego Ambasadora w Moskwie.Tammi, 1946.

- Nevakivi, Jukka: Historia Ministestwa Spraw Zagranicznych I 1918-1956. Valtion Painatuskeskus 1988.

- Pullat, Raimo: Stosunki polsko-fińskie w okresie międzywojennym. Hakapaino Oy 1997.

- Saarinen, Hannes: "Kryzys demokracji i II Wojna Światowa", WSOY 1988. - protokoły z posiedzeń Rady Ministrów z roku 1919.