kFINtesencja tego, co fińskie - strona o Finlandii i języku fińskim

Wielkanoc w Finlandii to mieszanina wpływów zachodnich (szwedzkich, katolickich i protestanckich) oraz wschodnich (prawosławnych i rosyjskich). Wpływ tych dwóch różnych kultur jest najlepiej widoczny w tradycyjnych potrawach podawanych w okresie Wielkiejnocy.

• 2 paczki suchych drożdzy
• 1/4 szklanki ciepłej wody
• 3 szklanki ciepłego mleka
• 7 - 7,5 szklanki mąki pszennej
• 4 żółtka
• szklanka cukru
• łyżeczka soli
• 2 łyżeczki kardamonu
• 3 łyżki posiekanej kandyzowanej skórki pomarańczowej
• łyżka startej skórki cytrynowej
• 1/2 szklanki posiekanych rodzynek i tyle samo posiekanych migdałów
• szklanka stopionego masła

Drożdże rozpuszczamy w ciepłej wodzie i dolewamy do nich 2 szklanki mleka. Wsypujemy 2 szklanki mąki i wszystko dokładnie mieszamy, a następnie przykrywamy i odstawiamy do wyrośnięcia w ciepłe miejsce (ok. 45min).

W międzyczasie ubijamy żółtka i cukier do momentu, aż żółtka nabiorą jasno-żółtego koloru. Dodajemy je do mąki z drożdżami, mieszamy i wsypujemy sól, kardamon, skórkę pomarańczową i cytrynową, rodzynki oraz migdały. Wszystko dokładnie mieszamy, dodajemy szklankę mleka i roztopione (ale chłodne) masło i zaczynamy dosypywać mąkę do momentu, aż ciasto będzie odchodzić od formy. Ciasto wyjmujemy z miski i przekładamy na stolnicę/stół oprószony mąką i ugniatamy, a następnie przekładamy do miski, przykrywamy i odstawiamy na 1h do wyrośnięcia.

Formę do pieczenia smarujemy masłem i posypujemy cukrem. Wypełniamy ją do połowy ciastem i ponownie odstawiamy na chwilę do wyrośnięcia. Pieczemy w 170 stopniach przez godzinę lub do momentu, gdy ciasto zrobi się brązowawe. Wystudzone ciasto wyjmujemy z formy i dekorujemy lukrem.

Masło należy pociąć w kawałki i włożyć do małego rondelka. Rondelek stawiamy na mały ogień i czekamy, aż masło się całkowicie rozpuści (nie mieszamy). Kiedy na dnie osiądzie mleko, wolno zlewamy masło do innego pojemnika (bez mleka) i odstawiamy do ostudzenia. Przy pomocy takiego masła można smażyć potrawy w wyższej temperaturze bez obawy, że się szybko przypali.

Składniki:

• 4 ząbki czosnku
• 2 szalotki lub 1 cebula
• 200 ml rosołu wołowego
• 200ml śmietanki
• gałązka świeżego tymianku
• biały pieprz
• masło

Składniki: Kilka średnich ziemniaków sklarowane masło sól pieprz tarty ser

Składniki:

• 1 ogórek
• sól
• 7 łyżek soku z cytryny
• 7 łyżek wody
• 2-3 łyżki cukru
• biały lub czarny pieprz
• 2 łyżki posiekanego koperku

Składniki:

• 150 ml białego octu winnego
• 150 ml wody
• 100 g cukru
• 1 łyżeczka soli
• czarny pieprz
• ok.225 g ugotowanych, obranych i pokrojonych w cienkie plasterki małych buraczków
• kilka goździków (ewentualnie)

• ok. 500 g kurek (świeżych lub mrożonych)
• 1,3 l rosołu wołowego
• 1 marchewka (+ inne warzywa wg. uznania, np. seler, pietruszka, por)
• mała cebula
• masło
• 3 łyżki mąki
• czarny pieprz
• 150 ml śmietany

Składniki: Około 2 kg udźca jagnięcego sól czarny pieprz sklarowane masło kilka cebul i marchewek parę ząbków czosnku 1/2 l wody

Najpierw pieczemy mięso przez 15 minut w 175 *C, potem smarujemy je masłem i redukujemy temperaturę do 100 -150 *C i pieczemy dalej, cały czas polewając mięso wytapiającym się sokiem. Mięso będzie gotowe, jeśli po nadkrojeniu ze środka będzie wypływała jasna ciecz zamiast krwi (jeśli macie termometr do mięs, mięso będzie gotowe kiedy temperatura osiągnie 70 -72 *C).

Gorący udziec owińcie folią aluminiową i odłóżcie na 15 - 30 minut. Mięso można podawać z sosem czosnkowym, pieczonymi ziemniakami, brukselką i młodą marchewką z dodatkiem masła i miodu.

Podawanie wielkanocnej owcy, symbolu ofiarnej śmierci Chrystusa dla ludu chrześcijańskiego, staje się coraz bardziej popularne. Tradycyjne udo jagnięce podawane z czosnkiem i ziołami może być zastąpione daniami z inną formą jagnięciny. Poza pieczoną jagnięciną podać można różne gatunki mięs (np. z kurczaka) duszone z warzywami, pasztety, galarety mięsne czy też mięsa na zimno, jak i wariacje potraw z jajkami.

Na fińskim stole wielkanocnym często goszczą dania rybne - wędzony łosoś, gravlax, dania śledziowe, kawior. Na południowym-wschodzie podaje się też pierogi karelskie.

Składniki: Cienkie plasterki wędzonego łososia lub gravlaxa filety wędzonego śledzia kawior 1-2 filety z matjasa Do przybrania: sałata ćwiartki cytryny ćwiartki jajek na twardo cienko pokrojona czerwona cebula piklowane buraki i ogórki śmietana, majonez świeży koperek, natka pietruszki

Bazą pod danie są filety z Matjasa i wędzonego śledzia, które należy pokroić na centymetrowe kawałki. Można je podać m.in.:
1. mieszamy kawałki Matjasa z sosem zrobionym ze śmietany i/lub majonezu, doprawionego odrobiną musztardy, posiekanego koperku, pieprzu, soli i odrobiną soku z cytryny
2. można również posiekać kilka kawałków wędzonego łososia lub gravlaxa i zmieszać z posiekaną czerwoną cebulą i kwaśną śmietanką.

Kawior można zmieszać z cebulą i śmietaną lub serwować sam lub jako przybranie na wierzchu jajek.

Składniki: filety łososia ze skórą sól morska (3-4 łyżki na 1 kg łososia) cukier (4 łyżki na 1 kg łososia) duży pęczek koperku

	Łosoś musi być koniecznie świeży i schłodzony. Filety z łososia połóż na dużym kawałku papieru skórą do dołu, sprawdź, czy wszystkie ości są wyjęte.
	Posyp filet solą i cukrem
	Ułóż całe gałązki koperku na filecie (twardsze końcówki należy zmiażdzyć –absolutnie nie należy używać posiekanego koperku, bo później trudno będzie go zdjąć z filetu)
	Filety dokładnie owiń papierem i folią i ułóż w głębokim naczyniu. Wstaw do lodówki na 12-24 godziny, ale nie dłużej niż na 2 dni. Im dłu żej trzymamy łososia z przyprawami, tym bardziej słony się będzie robił. Następnie odwiń łososia z papieru, zdejmij koperek i delikatnie oczyść filety z resztek soli i cukru. Potnij rybe w cienkie plasterki wzdłuż skóry. Łososia podawaj z dużą ilością siekanego koperku i z kawałkami cytryny lub na kromkach pszennego/razowego chleba przybranego sałatą, majonezem lub creme fraîche, cytryną, koperkiem, krewetkami itp.

Starodawnym daniem wielkanoncym nadal jadanym w Finlandii jest mämmi. Ta potrawa ze słodu jadana była w Wielki Piątek, kiedy gotowanie było zabronione, zaś dzisiaj je się ją głównie jako deser.

Jednakże najlepiej znanymi deserami są potrawy pochodzenia rosyjskiego: paskha - słodki, serowy deser jadany na kulichu - słodkim, drożdżowym cieście.

Traditional Russian Easter cake Kulich is a traditional Russian Easter dish, popular also among the Finnish Orthodox people. This is an authentic recipe of my great-grandmother Yefrosinia. Składniki: 400 ml pełnego mleka 50 g świeżych drożdży 1,2 kg mąki pszennej 400 ml cukru 300 g masła około 8-10 żółtek około 5-7 białek 2 łyżeczki cukru waniliowego 200 g migdałów + kilka do przybrania łyżka wódki 1g szafranu 1/2 łyżeczki soli

	Po ok. 1/2h do ciasta dodaj sól, żółtka i białka oraz wódkę z szafranem, starte migdały i miękkie masło. Do tego dodaj trochę mąki (ciasto nie może być ani za rzadkie, ani za gęste).
	Wysoką (15-20 cm,'), cylindryczną formę do pieczenia wyłóż papierem do pieczenia. Jeśli nie masz takiej formy, możesz użyć innej formy (np. do sufletu) i wyłożyć ją papierem tak, aby wystawał wysoko ponad krawędzie formy (jak na zdjeciu).
	Wypełnij 1/4 formy ciastem i pozwól mu wyrosnąć, aż wypełni 3/4 formy. Powierzchnię przybierz zblanszowanymi migdałami, posmaruj roztrzepanym jajkiem i piecz w 200 *C przez około godzinę. Jeśli w trakcie pieczenia wierzch ciasta będzie robił się zbyt szybko ciemny, przykryj go kawałkiem folii. Po ok. godzinie sprawdź ciasto patyczkiem –jeśli jest suchy, ciasto jest upieczone.

Porcjowanie kulicha

	Odcinamy wierzchołek
	Kroimy ciasto w plastry
	Każdy plaster kroimy na 4 trójkątne kawałki

Pascha, tak jak i kulich, to tradycyjna rosyjka potrawa wielkanocna, zaadoptowana w Finlandii. Jest to słodki deser z sera, żółtek, cukru, masła i śmietany z dodatkiem wanilii. Czasem do paschy dodaje się czekoladę, rodzynki, orzechy, owoce kandyzowane lub skórki cytrusowe, jednak autentyczna pascha nie zawiera tych dodatków. paschę je się rozsmarowaną na kromce kulicha.

Składniki: 500 g sera białego (trzykrotnie mielonego lub specjalnego do serników) 2 żółtka 200 g curku 4 łyżeczki cukru waniliowego 200 g masła

Następnie formę do paschy wypełniamy gazą, przekładamy masę serową, przykrywamy to kawałkiem gazy, obciążamy deską i jakimś średnio ciężkim przedmiotem (zamiast formy do paschy można użyć jakiegoś innego pojemnika, np.sitka). Wstawiamy paschę na noc do lodówki tak, aby zbędny płyn wyciekł do miski pod formą. Gotową paschę podaje się rozsmarowaną na kawałku kulich’a. Pascha ta różni się nieco od tej znanej z naszych stołów –polska pascha podawana jest z dodatkami suszonych owoców, a podaje się ją na talerzu jako odrębny deser.

Pascha na kawałku kulich’a

Zdjęcia pochodzą ze strony Marianna's Nordic Territory