kFINtesencja tego, co fińskie - strona o Finlandii i języku fińskim


 

Start Finlandia Finlandia i Unia Europejska
środa, 30 czerwca 2010
Finlandia i Unia Europejska PDF Drukuj Email
Wpisany przez szpieg   
Wtorek, 03 Maj 2005 12:30

Droga do członkostwa w Unii Europejskiej

Początek fińskiej drogi do ścisłej integracji z Europą Zachodnią wyznaczają:
Rok 1986 - gdy Finlandia przystąpiła do EFTA oraz rok 1989 - kiedy Finlandia stała się członkiem Rady Europy. Wcześniej geopolityczne położenie państwa - przede wszystkim sąsiedztwo Związku Radzieckiego - znacznie ograniczało aktywność tego kraju na arenie międzynarodowej. Polityka zagraniczna Finlandii prowadzona była w oparciu o zasadę neutralności i braku zaangażowania militarnego.

Sytuacja zmieniła się po upadku ZSRR. Finlandia nie tylko przystąpiła do Rady Europy, ale także - wraz z innymi państwami Europy Środkowowschodniej - stała się członkiem sygnowanego przez NATO paktu "Partnerstwo dla pokoju". Finlandia złożyła wniosek o przystąpienie do Unii Europejskiej 18 marca 1992 r. (niespełna rok później niż Szwecja).

Finlandia w Unii Europejskiej

Negocjacje akcesyjne rozpoczęły się 1 lutego 1993 roku. Prace związane z przystąpieniem do Unii Europejskiej prowadził rząd premiera Esko Aho (wywodzącego się z Partii Centrum,'), a głównym negocjatorem był minister handlu zagranicznego tego gabinetu - Pertti Salolainen (przewodniczący partii Kokoomus). 1 marca 1993 roku utworzono w Helsinkach Rządowe Centrum Informacji Europejskiej, później utworzono jeszcze 19 biur informacyjnych we wszystkich regionach kraju.

Poparcie dla integracji z Europą Zachodnią było w Finlandii dość znaczące, zwłaszcza w kręgach administracji rządowej oraz przedsiębiorców. Przeciwnikami wejścia do Unii Eropejskiej byli głównie mieszkańcy wsi, upatrujący w akcesji zagrożenia dla fińskiego rolnictwa. Według oponentów członkostwa Finlandii w Unii Europejskiej zagrożeniem dla kraju miał być także napływ imigrantów, obcego kapitału oraz utrata tożsamości kulturowej.
Przeciwnicy fińskiej integracji ze strukturami wspólnotowymi często odwoływali się do przykładu Norwegii, która odrzuciła możliwość przystąpienia do Unii (pierwsze referendum z negatywnym wynikiem odbyło się 25 września 1972 roku). Najpoważniejszą antyeuropejską organizacją była "Alternatywa dla UE"; zwolennicy Unii natomiast w listopadzie 1993 roku uformowali "Europejski Ruch w Finlandii".

Ostatecznie o przystąpieniu do Unii Europejskiej zdecydowano w referendum, które odbyło się 16 października 1994 roku (było to pierwsze referendum ogólnokrajowe od roku 1932). Referendum fińskie nastąpiło po austriackim. Frekwencja w tym głosowaniu wyniosła 74%, decyzję aprobującą wejście do UE podjęto stosunkiem: 56,9% głosów "za" (czyli ponad 900 tys. obywateli) oraz 43,1% głosów "przeciw" (tj. ok. 700 tys. obywateli). Dalsza procedura przystępowania do Unii Europejskiej (tzn. akceptacja decyzji referendalnej przez fiński parlament (Eduskuntę) oraz pozostałe państwa członkowskie) przebiegła bardzo sprawnie. 1 stycznia 1995 roku Finlandia stała się członkiem Unii Europejskiej. W roku 1998, mimo krótkiego "stażu" w europejskiej piętnastce, Finlandia znalazła się w pierwszej grupie państw przystępujących do Unii Gospodarczo-Walutowej (UGW).

Europejska Unia Gospodarczo-Walutowa

Trzeci etap rozwoju Europejskiej Unii Gospodarczo-Walutowej rozpoczął się 1 stycznia 1999 r. Finlandia jest jednym z jej członków-zalożycieli. Z punktu widzenia konsumentów, przedstawicieli polityki finansowej, handlu zagranicznego i krajowych przedsiębiorstw większe korzyści gospodarcze przyniosło z czasem członkostwo w Unii Walutowej niż w Unii Europejskiej. Natomiast dla rolnictwa objętego wcześniej bardzo rozbudowanym syslemem dotacji przystąpienie do UE oznaczało poważne zmiany.

Obecnie fińskie przedsiębiorstwa, działające w strefie euro, nie ponoszą ryzyka walutowego. Euro upowszechniło się także poza granicami Eurolandu, co ułatwia Finom funkcjonowanie. Członkostwo w Unii Walutowej obniża leż koszty zawierania transakcji, wynikające z wymiany walut oraz organizacji ochrony przed ryzykiem zmiany kursu waluty. Naturalnie dotyczy to także fińskich turystów przebywających za granicą oraz podróżujących ze strefy Euro do Finlandii.

Przed przystąpieniem Finlandii do Unii Gospodarczo-Walutowej zarówno kurs wymiany marki fińskiej, jak i rynkowe stopy procentowe były bardzo podatne na zmiany. Dzięki wejściu do strefy euro krótkoterminowe stopy procentowe są ustalane dzięki wspólnej polityce monetarnej i zrównoważonej sytuacji na rynkach finansowych. Euroland przyczynił się też do zwiększenia stabilizacji i zaufania do stosunkowo niewielkiego rynku walutowego Finlandii. Ze względu na brak ryzyka zmian kursu stopy procentowe kształtują się poniżej średniej, a nie byłoby to możliwe, gdyby Finlandia zdecydowała się pozostać poza Unią Walutową.

Niższe stopy procentowe redukują z kolei koszty finansowania i wspierają rozwój gospodarki. Stabilizacja oprocentowania przynosi też więcej informacji na temat kierunków rozwoju ekonomicznego i sprzyja nowym inwestycjom oraz podejmowaniu rozmaitych decyzji gospodarczych. Są to korzystne elementy zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw i konsumentów jak również osób, które zaciągnęły kredyty mieszkaniowe. Duże firmy potrafiły pozyskiwać finansowanie zagraniczne już na długo przed wstąpieniem Finlandii do Unii Walutowej.

Chociaż Finlandia jest małym krajem i wysokość stóp procentowych oraz kursu euro nie mają większego wpływu na rozwój gospodarki narodowej, to z powodów ekonomicznych może w przyszłości zajść potrzeba - podobnie jak w innych państwach strefy euro - zastosowania elastyczniejszego kursu walutowego oraz zmiany oprocentowania. Z pewnością nie okaże się to zbyt łatwe.

Wzrost gospodarczy

Fiński kryzys gospodarczy, który wystąpił na początku lat dziewięćdziesiątych, spowodowany był wieloma przyczynami wynikającymi częściowo z sytuacji wewnętrznej, a częściowo zagranicznej. Przed recesją, w roku 1989 PKB na osobę przewyższał o pięć procent średnią piętnastki, natomiast już w roku 1992 z powodu trudności gospodarczych spadł o 13% poniżej średniego poziomu. Po tym załamaniu nastąpił wzrost, dzięki któremu w roku 2001 PKB na osobę był ponownie wyższy o 2% w stosunku do średniej piętnastu państw Unii.

W pierwszych latach członkostwa Finlandia rozwijała się gospodarczo szybciej niż pozostałe kraje UE. Częściowo wywołane to było szybkim postępem po okresie recesji i licznych dewaluacjach, a częściowo wsparciem w postaci otwarcia na rynki wewnętrzne Unii oraz udziału w Unii Walutowej. Ponadto przyjęcie prawodawstwa unijnego wpłynęło oraz nadal wpływa na ujednolicenie mechanizmów współdziałania Finlandii z innymi krajami na wspólnym rynku Unii, co znacznie ułatwia życie gospodarcze.

Wzrost znaczenia handlu zagranicznego

Integracja gospodarcza likwiduje ograniczenia w handlu i sprzyja rozwojowi zagranicznej wymiany handlowej. Wielkość eksportu i importu towarów w stosunku do produktu krajowego brutto Finlandii zwiększyła się od roku 1960 z 32 do 62% w roku 2001 (wykres,'), przy czym wymiana handlowa z krajami piętnastki ukształtowała się na poziomie 50-65%.
Handel zagraniczny pomiędzy Finlandią a obecnymi krajami UE rozwijał się stosunkowo równomiernie aż do roku 1991. Kraje piętnastki, a zwłaszcza strefa euro zaczęły odgrywać po akcesji coraz większą rolę. Pewne znaczenie miało tu też silne osłabienie marki fińskiej w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych. Pozytywnie na całą sytuację wpłynęła jednak dopiero głęboka integracja.

Stabilizacja gospodarcza, jaka nastała po wejściu Finlandii do UGW, byłaby jeszcze większa, gdyby do strefy euro przystąpili tradycyjnie już ważni partnerzy handlowi tacy jak: Szwecja, Wielka Brytania i Dania. W roku 2001 eksport Finlandii do Eurolandu wyniósł nieco poniżej jednej trzeciej ogólnej wartości, natomiast eksport do wszystkich krajów UE osiągnął 53%. Jednak w porównaniu do innych państw Unii liczby te są stosunkowo skromne.

Finlandia bardziej niż inne kraje unijne ceni sobie rynki państw europejskich pozostających poza piętnastką, chociaż rozszerzenie na Wschód pozwoli zmniejszyć nieco tę różnicę. Wymiana handlowa z państwami spoza Unii jesi jednak mniej stabilna. Ostatnio zanotowano niekorzystne zjawiska m.in. w eksporcie do Rosji z powodu dużych wahań kursu rubla. Spośród rynków pozostających poza Unią Europejską duże znaczenie dla handlu zagranicznego Finlandii posiadają nie tylko kraje Europy Wschodniej, ale i Stany Zjednoczone oraz państwa Azji Wschodniej.

Wzrost inwestycji bezpośrednich

Członkostwo w Unii Europejskiej oraz międzynarodowy charakter gospodarki doprowadziły do wyraźnego zwiększenia w Finlandii inwestycji bezpośrednich od końca lat dziewięćdziesiątych. Szczególne znaczenie mają zwłaszcza połączenia fińskich i szwedzkich przedsiębiorstw. Wzrost ilości inwestycji jest wprawdzie procesem zachodzącym w całej Europie, ale w przeciwieństwie do Finlandii stosunkowo rzadko spotyka się tam fuzje w sektorze bankowym albo między operatorami telefonicznymi. W latach 1998-2001 nastąpi! także znaczący wzrost bezpośrednich inwestycji przedsiębiorstw fińskich za granicą, z czego około dwie trzecie zrealizowano w państwach Unii Europejskiej, przede wszystkim w Szwecji, Holandii i Niemczech.

Wyzwania polityki gospodarczej, umiarkowana polityka kształtowania dochodów i wysoka konkurencyjność

Jeszcze w latach osiemdziesiątych XX wieku fiński sektor publiczny był bardzo mało zadłużony. Recesja gospodarcza z początku lat dziewięćdziesiątych wpłynęła szybko na zmianę sytuacji. Stosunek zadłużenia brutto sektora publicznego do PKB podniósł się w przeciągu pięciu lat czterokrotnie i wynosił 60% produktu krajowego brutto. Po tym okresie zadłużenie ulegało systematycznemu zmniejszaniu, a w roku 2002 wynosiło już 42% PKB (tabela,'), należąc do najniższych w krajach UE. Kryteria z Maastricht, dotyczące sektora publicznego, są obecnie wyraźnie przestrzegane. Jednocześnie całkowite opodatkowanie spadło z najwyższego poziomu, ale nadal jest wyższe o 2,5 jednostek procentowych w porównaniu do średniej UE.

Opodatkowanie stanowi również jeden z czynników decydujących o konkurencyjności, w związku z czym w Finlandii istnieje wyraźna presja w celu jego obniżenia. Naciski te zwiększane są ze względu na zacieśnianie się rynków wewnętrznych oraz zwłaszcza jeżeli chodzi o Łotwę, Litwę i Estonię, które leżą blisko Finlandii i posiadają niższe koszty pracy oraz mniejsze podatki. Presja dotyczy także podatków dochodowych, opodatkowania przedsiębiorstw, akcyzy na alkohol i podatku od zakupu samochodów.

W tej sytuacji sektor publiczny staje wciąż przed powodu szybko starzejącego się społeczeństwa, które domaga się zwiększenia wydatków na opiekę zdrowotną i świadczenia emerytalne. Należałoby zatem podwyższyć poziom zatrudnienia, ponieważ liczne grupy osób urodzonych po II wojnie światowej zaczną niedługo przechodzić na emeryturę, a w porównaniu np. ze Szwedami Finowie kończą aktywność zawodową znacznie wcześniej.

Bezpośredni wpływ na konkurencyjność ma też wzrost kosztów produkcji, W Finlandii często stosuje się zcentralizowany system umów pracowniczych, który obejmuje niemal wszystkich zatrudnionych. Przed wstąpieniem do UE Finowie musieli czasem korygować zbyt szybkie tempo wzrostu cen i kosztów produkcji poprzez osłabienie wartości swojej waluty. Obecnie, kiedy Finlandia należy do Unii Gospodarczo-Walutowej, nie można już skorzystać z takiego instrumentu. Dlatego też trzeba bardzo uważać, aby koszty nie przekroczyły poziomu występującego w innych krajach i wynikały z rzeczywistej oceny rozwoju wydajności pracy. Koszty związane z zatrudnieniem wzrastają umiarkowanie od chwili przystąpienia kraju do unii walutowej, z czego można wnioskować, że właśnie przedstawiciele rynków pracy najlepiej rozumieją wymagania związane z członkostwem Unii w tym zakresie. Wszystko to sprawiło, że w ostatnich latach Finlandia znajduje się - jak wskazują wyniki różnych badań - w czołówce państw o najwyższej konkurencyjności.

Rolnictwo

Właśnie fińscy rolnicy są tą grupą zawodową, która najbardziej odczuła zmiany wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej. Finowie pracujący w rolnictwie przyzwyczajeni byli, że ceny produktów rolnych zwykle zawierały dotacje państwowe. Przystąpienie do Unii oznaczało obniżenie cen wielu artykułów o połowę, a nawet więcej. W najgorszym przypadku producent jaj kurzych otrzymywał około jednej czwartej poprzedniej sumy.

Obecnie rolnicy fińscy, podobnie jak ich koledzy z innych krajów Unii Europejskiej, dostają większą część dotacji w formie gotówki. Dotacje zależą od powierzchni pól uprawnych albo liczby hodowanych zwierząt. Z drugiej strony sytuacja ta doprowadziła do zwiększenia liczby kontroli w gospodarstwach rolnych i dużej ilości pracy papierkowej. Pierwszą oznaką członkostwa w UE były żółte plastikowe metki, które pojawiły się na uszach krów. Potem przybyli kontrolerzy unijni, aby je policzyć.

W następnej kolejności Komisja Europejska zaleciła podwojenie liczby kontroli w fińskich gospodarstwach rolnych. Wystawiło to wytrzymałość wielu na ciężką próbę, tym bardziej, że Finowie wierzą w utrwalone już pojęcie, że są narodem posłusznym i przestrzegającym ustalonych przepisów. Raport UE dotyczący rozmiaru tak zwanej szarej strefy wzmacnia dodatkowo to poczucie. Finowie mogą narzekać, ale wypełniają dokumenty i wykonują dyrektywy. Przynajmniej większość z nich.

Dwa rodzaje rolnictwa

Troska o dochody fińskich rolników połączyła w nadzwyczajny sposób również partie polityczne podczas negocjacji członkowskich w latach 1993 i 1994. Do umowy członkowskiej nie udało się wówczas wpisać wszystkich potrzebnych dotacji, trzeba było więc uzupełniać je w późniejszym czasie środkami z budżetu państwa. Przyspieszone zmiany strukturalne spowodowane przystąpieniem do Unii Europejskiej sprawiły, że zmniejszyła się liczba gospodarstw, a ich średnia wielkość wzrosła. Po pierwszych trzech latach przynależności do Unii ponad 10 procent rolników zrezygnowało z produkcji.

Polityka rolna prowadzona w ramach Unii Europejskiej podzieliła Finlandię i fińskich rolników. Główną linią podziału stal się 62. równoleżnik. Obszar leżący na północ to tereny, na których otrzymuje się tzw. subwencje dla rolnictwa północnego. Rolnicza Finlandia jest więc przecięta granicą, a rolnicy pracujący po stronie północnej 62. równoleżnika otrzymują znacznie większe wsparcie niż ich sąsiedzi ze strefy południowej. W tTakcie negocjacji prowadzonych pod koniec 1999 roku, dotyczących subwencji dla południowej części kraju, fińscy rolnicy postanowili okazać swoje niezadowolenie nawet w tak rzadkiej jak na Finów formie protestu, jaką jest demonstracja, którą zorganizowano podczas spotkania na szczycie przywódców krajów UE w Helsinkach. Z drugiej strony już wcześniej, przy okazji wprowadzania reform tzw. Agendy 2000, Finlandia otrzymała zapewnienie, że wypłacone zosianą pełne odszkodowania tym producentom, którzy znowu stanęli przed brutalną rzeczywistością związaną z obniżką cen produktów.

Fińska Organizacja Producentów Rolnych miała także okazję podziękować swojemu rządowi. Uczyniła to wiosną 2000, kiedy Finlandia jako pierwszy kraj członkowski UE mogła wypłacić dotacje wszystkim gospodarstwom rolnym w ramach funduszu LFA, który przeznaczony jest dla uprawiających mało urodzajne gleby. Przed rozmowami na forum Światowej Organizacji Handlu WTO roinicy poparli także jednomyślnie działania państwa fińskiego i Unii, mające na celu ochronę rolnictwa europejskiego wobec działań Amerykanów, a zwłaszcza Australijczyków, prowadzonych w ramach wolnego handlu.

Natomiast w roku 1998 emocje właścicieli ziemskich zostały mocno podgrzane, gdy wybierano obszary chronione do sieci Natura 2000. Podobnie jak inne kraje członkowskie UE Finlandia miała już w roku 1997 znaczne opóźnienia w wytyczaniu terenów przyrody chronionej. Ze względu na tradycyjnie silne przywiązanie do własności ziemskiej trudno było znaleźć do tego programu dodatkowe, prywatne obszary nie objęte wcześniejszymi działaniami na rzecz ochrony środowiska naturalnego.

Podsumowując, w roku 2002 z rolnictwa utrzymywało się w Finlandii już tylko 4,4% ludności pracującej. Jest to o 45% mniej w porównaniu z rokiem 1989. Spadek ten był na przestrzeni lat 1989-2002 raczej stopniowy. Liczba gospodarstw rolnych zmniejszyła się, średnia wielkość gospodarstw szybko wzrosła, a wraz z nią intensyfikacja produkcji. Rozwój wydajności pracy w rolnictwie dorównuje także średniej wzrostu całej gospodarki narodowej. Niemniej jednak trudne warunki naturalne sprawiają, że rolnicy fińscy są nadal tą grupą zawodową, która otrzymuje stosunkowo wysokie dotacje.

Korzyści dla Konsumentów

Przynależność Finlandii do Unii Europejskiej przyniosła początkowo obniżkę cen, zwłaszcza produktów żywnościowych, i spowodowała zwiększenie siły nabywczej konsumentów. Oprócz tego w widu obszarach sprzedaży detalicznej zaczęły działalność zagraniczne sieci handlowe - w pierwszym okresie dotyczyło to szczególnie handlu odzieżą i sektora bankowego, a później domów towarowych. W wyniku tego procesu zwiększyła się konkurencja placówek handlu detalicznego, co z kolei wpłynęło na wzbogacenie asortymentu towarów i nawet ich obniżenie.

Fiński sektor bankowy zaktywizował swoją działalność na początku lat dziewięćdziesiątych, jeszcze przed przystąpieniem Finlandii do UE. Obecnie fińskie banki są o wiele skuteczniejsze niż banki dużych państw Unii. Oprocentowanie kredytów mieszkaniowych w Finlandii należy do najniższych w Eurolandzie. Jednakże poziom cen w Finlandii jest nadal najwyższy w porównaniu z innymi krajami europejskiej strefy walutowej. Według danych OECD przekracza on o 16% poziom cen w Niemczech i Francji. Na taki stan rzeczy ma wpływ położenie kraju w odległej, północnej części Europy, wysokie opodatkowanie, znaczne odległości transportowe oraz słabe zaludnienie i niewielkie rynki zbytu. Wszystko te okoliczności nie sprzyjają zagranicznych przedsiębiorstw w Finlandii.

Poszerzenie Unii na Wschód

W roku 2004 do piętnastki UE dołączyło dziesięć nowych państw członkowskich, ale proces rozszerzenia na tym się nie zakończy. Ponieważ przyszłe kraje członkowskie UE są stosunkowo biedne, obecni członkowie będą musieli wpłacać większe składki netto do unijnej kasy oraz różnych funduszy wsparcia. Koszty te zostaną zrównoważone poprzez urozmaicenie stosunków handlowych, zwiększoną konkurencję na poszerzonym rynku wewnętrznym Unii oraz wyższe inwestycje w zakresie produkcji (wzrost kapitału i zatrudnienia,'), co przyniesie pozytywne skutki także obecnym państwom członkowskim.

Rozszerzenie Unii na Europę Wschodnią i Środkową jest z punktu widzenia Finlandii sprawą pozytywną, chociaż ma ono dla Finów stosunkowo małe znaczenie. Wymiana handlowa z krajami tego regionu europejskiego już teraz przewyższa obroty handlowe z państwami Unii. Szczególne znaczenie ma dla Finlandii Estonia, a fińsko-estońskie stosunki gospodarcze odbiegają znacznie od kontaktów z wieloma innymi państwami europejskimi. Wprawdzie Estonia posiada dość mały potencjał gospodarczy, ale odgrywa ona ważną rolę w handlu zagranicznym Finlandii. Estonia ponadto współtworzy część produkcji w niektórych fińskich gałęziach produkcyjnych, np. przemysłu tekstylnego i elektronicznego. Dzięki bezpośrednim inwestycjom obecność fińskich przedsiębiorstw jest znacznie bardziej widoczna w codziennym życiu gospodarczym Estonii niż innych krajów. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych fińskie firmy rozpoczęły także zwiększanie inwestycji poza południowymi granicami swojego sąsiada, w państwach Europy Środkowej i Wschodniej.

Przyszłe państwa członkowskie UE są w większości krajami małymi, co powoduje wzrost zatroskania dużych państw UE o zachowanie swojej dotychczasowej pozycji. Z punktu widzenia Finlandii i innych małych krajów istotne jest, aby decyzje w Unii były podejmowane poprzez unijne instytucje, a nie wynikały z jednostronnych postanowień dużych państw członkowskich. Dlatego też Finlandia popiera usilnie realizację Paktu Stabilizacji i pozycji instytucji Unii. Poszerzona Unia stanie się też bardziej heterogeniczna, a jej wewnętrzne kontrowersje mogą ulec zaostrzeniu.

Polityka Alkoholowa

Przystępując do Unii Europejskiej, Finowie spodziewali się zmian cen w dwóch grupach towarowych. Okazało się jednak, że muszą na nie poczekać. Chodzi tu o samochody i alkohol, które tradycyjnie państwo okłada sporym podatkiem.

W obu przypadkach oczekiwane zmiany są bardzo prawdopodobne. Wprawdzie podatek od nowych samochodów nadal utrzymuje się na wysokim poziomie, ale obietnicę obniżki widać już w cenach aut używanych, po tym jak Komisja Europejska wywarta w tej kwestii nacisk na Finlandię.

Polityka w zakresie napojów alkoholowych ulega natomiast ciągłym zawirowaniom. Jak na razie Finlandii udało się zachować dwie zasadnicze jej części: monopol państwa na sprzedaż detaliczną i stosunkowo wysoką akcyzę na produkty alkoholowe. Z drugiej strony istnieje groźba utraty tych przywilejów, ponieważ Finlandia będzie musiała wkrótce otworzyć swoje granice i przestrzegać przepisów obowiązujących na rynkach innych krajów unijnych w zakresie wwozu napojów alkoholowych.

Podczas negocjacji dotyczących członkostwa UE zarówno Finlandii, jak i Szwecji obiecano okres przejściowy, w którym oba kraje mogą ograniczać przywożoną ilość napojów alkoholowych np. do pięciu litrów wina i piętnastu litrów piwa jednorazowo. Następnie uzgodniono, że ograniczenia te zostaną stopniowo zniesione, tak aby w roku 2004 przepisy fińskie odpowiadały regulacjom w innych krajach UE. Wtedy będzie można wwieźć do kraju 90 litrów wina i 110 litrów piwa.

Finlandia stara się też ograniczać liczne wyprawy turystyczne po alkohol do Rosji i Estonii przez wschodnią granicę i Zatokę Fińską, wprowadzając odpowiednie przepisy. Zgodnie z nimi dopiero po upływie 20 godzin Finowie mogą wwieźć do kraju napoje alkoholowe. Natomiast wjeżdżający do Finlandii Estończycy i Rosjanie muszą przebywać tam co najmniej trzy dni, jeżeli chcą przywieźć ze sobą alkohol. Ograniczenie to wzbudziło podejrzenie, że jest ono sprzeczne z przepisami rynkowymi krajów UE i dlatego było rozpatrywane w Trybunale Wspólnot Europejskich. Mimo to polityka prowadzona przez kraje północne obroniła się w trakcie procedury kontrolnej i w tym przypadku. Wcześniej, rozpatrzywszy sprawę Szweda Francena, Trybunał postanowił zezwolić na monopol państwa dotyczący sprzedaży detalicznej alkoholu.

Strefa Wolnocłowa

Stosunek Finów do alkoholu jest ciepły i rodzinny, chociaż czasem niesie z sobą także kłopoty. Niektórzy uważają, że kwestia członkostwa w Unii Europejskiej wiąże się właśnie z polityką alkoholową. Ciekawym przypadkiem było zakończenie sprzedaży bezcłowej w ruchu między krajami UE w połowie roku 1999. Od tej pory statki pływające z Finlandii do Szwecji kursują też przez Wyspy Atandzkie właśnie po to, żeby móc nadal sprzedawać alkohol podczas rejsów.

Region Wysp Alandzkich posiada w Finlandii pozycję autonomiczną. W 1995 roku mieszkańcy wysp nie chcieli pozostać poza zasięgiem Unii Europejskiej, jak stało się to z należącymi do Danii Wyspami Owczymi, ale zapewnili sobie prawo do utrzymania własnego systemu podatkowego. Dlatego sprzedaż bezcłowa jest tam możliwa. Po przyjęciu członkostwa UE Finlandia zrezygnowała z dwu tradycyjnych sposobów opodatkowania. W końcu tego tygodnia, w którym podjęto decyzje związane z Unią Walutową i Gospodarczą EMU, zniknął też podatek od udzielanych pożyczek. Podatek od słodyczy zlikwidowano zaraz po tym, kiedy Komisja Europejska nie wyraziła zgody na zwolnienie od opodatkowania produktów zawierających ksylitol, środek chroniący szkliwo zębów.

Finowie w stosunku do UE

Finowie głosowali za przystąpieniem Finlandii do Unii Europejskiej w referendum, które odbyło się jesienią 1994 roku. Wtedy to 57 procent biorących udział w referendum poparło akcesję swojego kraju do UE. Szalę wagi przechyliły nie tylko kwestie ekonomiczne, ale i polityka bezpieczeństwa oraz możliwości oddziaływania na decyzje dotyczące całej Europy.

Nastroje Finów związane z członkostwem w Unii oraz jej rozwojem bada systematycznie fińska organizacja gospodarcza - Elinkeinoelämän Valtuuskunta. Z badań opinii publicznej wynika, że w miarę upływu czasu wzrosła nieco liczba osób mających negatywny stosunek do członkostwa. Jesienią roku 2001 31% respondentów było przeciwko Unii, natomiast 37% obywateli miało pozytywne nastawienie Przychylniej na Unię Europejską patrzą mężczyźni, ludzie młodzi, osoby wykształcone, mieszkańcy miast oraz terenów południowej Finlandii. Poparcie dla Europejskiej Unii Walutowej kształtuje się mniej więcej na tym samym poziomie co akceptacja dla UE.

Według Finów członkostwo w Unii ma dobry wpływ zwłaszcza na handel zagraniczny, wizerunek kraju za granicą, działalność przedsiębiorstw, ochronę środowiska, konkurencję w działalności firm, naukę i prace badawcze oraz poziom cen żywności.

Uważa się, że najmniej korzyści przyniosło członkostwo rolnikom, wzrosła też biurokracja, przestępczość i ograniczono możliwości korzystania z prawa do samostanowienia narodowego. Finowie mają ostrożny stosunek do rozszerzenia Unii na Wschód, ponieważ boją się, że fińska składka netto do budżetu Unii znacząco wzrośnie. Unijne składki członkowskie są zresztą uważane przez cały czas za zbyt wysokie w porówaniu do korzyści wypływających z przynależności do UE.

Podsumowanie

Finlandia jest członkiem Unii Europejskiej od początku 95 roku i członkiem Unii Gospodarczo-Walutowej od początku jej istnienia. Fiński handel zagraniczny uzyskał wsparcie w postaci otwarcia się wspólnego rynku, ale ta zmiana nie była duża, biorąc pod uwagę okres przed akcesją. Członkostwo w Unii wpłynęło na zmniejszenie barier w wymianie handlowej oraz jej kosztów. W porównaniu do poprzednich dziesięcioleci gospodarcze znaczenie obrotów handlowych z piętnastką wzrosło znacząco od połowy lat dziewięćdziesiątych.

Wielką zmianą było natomiast scedowanie polityki monetarnej na ponadnarodową instytucję - Europejski Bank Centralny. Na politykę finansową wpływa także Pakt Stabilizacji i Rozwoju. Chociaż te elementy unijne ograniczają narodową politykę gospodarczą, to jednak członkostwo w UE i Unii Walutowej dodaje gospodarce Finlandii wiarygodności ekonomicznej, jakiej Finowie nie posiadali wcześniej. Wiarygodność ta pozwoliła na zastosowanie niższego, bardziej stabilnego oprocentowania, co razem z likwidacją ryzyka walutowego na rynku strefy euro zwiększyło ilość informacji w gospodarce. Wszystko to ma w dalszej perspektywie pozytywny wpływ na wielkość inwestycji. Dodatkowo zmalały koszty związane z działalnością przedsiębiorstw i turystyką.

Podobnie jak mieszkańcy innych krajów północnych Finowie są bardziej krytyczni w stosunku do Unii Europejskiej aniżeli obywatele należących do Unii państw Europy Środkowej i Południowej. Mimo to Finlandia wspiera głęboką integrację i silne instytucje unijne. W zakresie rozwoju gospodarki i jako państwo przestrzegające ustalonych reguł działania Finlandia cieszy się dobrą opinią w Unii Europejskiej.

Artykuł napisałem na podstawie poniższych ulotek:

Finfo 4, 2003 Finfo 7, 2000 Ulotka Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej o Finlandii
Zmieniony: Piątek, 17 Lipiec 2009 19:12
 

Forum Forum
linki fińskie Linki
Pogoda w Finlandii Pogoda w Finlandii
Typowanie fińskich skoków Typowanie skoków
Słownik polsko-fiński Słownik polsko-fiński

O Aurinko O nas
Kontakt Kontakt

 

Copyright © 2010 Aurinko - Finlandia i język fiński
aurinko.net.pl | Kontakt | Forum | Mapa witryny